Wymiana sprężarki klimatyzacji – ile oleju wlać do układu?

Zdjęcie wygenerowane z pomocą AI.

Nowa sprężarka klimatyzacji przygotowana do montażu na warsztatowym stole.

Nie ma jednej uniwersalnej ilości oleju przy wymianie sprężarki klimatyzacji. Dawkę określa dokumentacja pojazdu i producenta kompresora, a olej znajdujący się w nowej części trzeba przed montażem sprawdzić. Nie wolno zakładać, że fabryczne napełnienie sprężarki jest właściwą ilością dla całego układu.

Ile oleju wlać do nowej sprężarki?

Olej smaruje sprężarkę i krąży wraz z czynnikiem po całym układzie klimatyzacji. Jego całkowita ilość musi odpowiadać wartości przewidzianej dla konkretnego samochodu. Zależy ona między innymi od konstrukcji układu, rodzaju sprężarki i zastosowanego czynnika, takiego jak R134a lub 1234yf.

Przed montażem trzeba ustalić, ile oleju znajduje się w nowej sprężarce, jaki to olej oraz czy producent przewidział tę ilość jako napełnienie całego układu, czy tylko jako zabezpieczenie części na czas przechowywania. Gdy instrukcja kompresora nie podaje jasnych danych, należy sięgnąć do dokumentacji serwisowej pojazdu.

Gdzie znajduje się olej w układzie klimatyzacji?

Sprężarka nie przechowuje całej dawki oleju. Część środka smarnego pozostaje w parowniku, skraplaczu, osuszaczu lub akumulatorze, a także w przewodach. Orientacyjny rozkład dla układu o całkowitej pojemności 150 ml wygląda następująco:

Element układu Procentowy udział oleju Przykładowa ilość przy 150 ml
Sprężarka 50% 75 ml
Parownik 20% 30 ml
Skraplacz 10% 15 ml
Osuszacz lub akumulator 10% 15 ml
Przewody 10% 15 ml

Podane proporcje są przykładem używanym dla określonych układów, a nie uniwersalną specyfikacją każdego samochodu. Suma ilości we wszystkich elementach powinna odpowiadać całkowitej dawce zapisanej w dokumentacji serwisowej.

Jak przygotować sprężarkę do montażu?

Procedura zależy od przyczyny wymiany. Przy zwykłej wymianie zużytej lub niesprawnej sprężarki, bez zatarcia i obecności opiłków, można porównać ilość oleju ze starej i nowej części. Postępuj według kolejności:

  1. Sprawdź dokumentację – ustal całkowitą pojemność olejową układu oraz wymagany typ oleju.
  2. Zlej olej z nowej sprężarki do czystej menzurki i zmierz jego ilość. Nie zakładaj, że uda się usunąć absolutnie cały olej.
  3. Zlej olej ze starej sprężarki i porównaj wynik z ilością określoną dla całego układu oraz ze stanem pozostałych podzespołów.
  4. Uzupełnij nową sprężarkę świeżym olejem w ilości wynikającej z dokumentacji i wykonanych pomiarów. Nie kopiuj bezrefleksyjnie dawki z opakowania.
  5. Obróć wałem ręcznie kilka lub kilkanaście razy w kierunku pracy, aby rozprowadzić olej przed uruchomieniem.

Pomijanie ręcznego obrócenia wałem może doprowadzić do tak zwanej blokady cieczy. Nadmiar oleju pozostający w sprężarce utrudnia jej uruchomienie, może uszkodzić sprzęgło i przez pewien czas powodować nieprawidłowe smarowanie. Sprężarka spręża czynnik gazowy, a nie tłoczy dużej porcji oleju.


Jeżeli doszło do zatarcia sprężarki, nie wystarczy przełożyć nowej części i uzupełnić oleju. Opiłki oraz inne zanieczyszczenia mogą krążyć po całym układzie. Wtedy konieczne jest płukanie elementów, które można bezpiecznie oczyścić, oraz wymiana podzespołów, których nie da się skutecznie wypłukać.

Co oznacza zbyt duża lub zbyt mała ilość oleju?

Nadmierna ilość oleju ogranicza miejsce na czynnik, pogarsza wymianę ciepła i może powodować nieprawidłową pracę klimatyzacji. Jeżeli sama wymontowana sprężarka zawiera znacznie więcej oleju, niż powinna według rozkładu dla danego układu, nie da się bezpiecznie określić pozostałej ilości bez dodatkowej diagnostyki. W takiej sytuacji należy rozważyć płukanie i ponowne napełnienie według specyfikacji.

Za mała ilość oleju zwiększa ryzyko zużycia i zatarcia. Ciemnoszary olej, widoczne cząstki materiału lub opiłki wskazują na zanieczyszczenie albo zużycie elementów. Najczęstsze sygnały problemu to:

  • ciemnoszara barwa oleju po spuszczeniu ze sprężarki,
  • opiłki metalu lub cząstki materiału ciernego w oleju,
  • głośna praca sprężarki albo jej zatarcie,
  • wyraźnie mniejsza ilość oleju niż wynikałoby to ze specyfikacji i stanu układu.

Po zatarciu zwykle wymienia się sprężarkę, skraplacz, osuszacz lub akumulator oraz zawór rozprężny. Parownik i przewody można płukać odpowiednią maszyną oraz środkiem przeznaczonym do układów klimatyzacji, choć oczyszczenie parownika nie zawsze jest możliwe. Przy opiłkach w całym układzie najlepiej powierzyć naprawę serwisowi wyposażonemu w urządzenia do płukania.

Jaki olej zastosować?

Najczęściej spotykany jest syntetyczny olej PAG. Jest higroskopijny, czyli łatwo pochłania wilgoć, dlatego pojemnik powinien być otwierany bezpośrednio przed użyciem. Oleje POE mają inne właściwości i nie należy mieszać ich z PAG. Rozwarstwienie lub nieprawidłowe smarowanie może doprowadzić do uszkodzenia sprężarki.

W samochodach hybrydowych i elektrycznych trzeba stosować olej nieprzewodzący, dokładnie wskazany przez producenta pojazdu lub sprężarki. Zwykły olej o niewłaściwych właściwościach elektrycznych może stwarzać zagrożenie dla izolacji układu wysokonapięciowego.

Najbezpieczniejsza zasada brzmi: najpierw ustal całkowitą dawkę i klasę oleju dla konkretnego auta, potem zmierz zawartość nowej sprężarki, a dopiero na końcu uzupełnij brakującą ilość. Wymiana po zwykłej awarii wymaga kontroli i porównania ilości, natomiast zatarcie z opiłkami wymaga oczyszczenia lub wymiany skażonych elementów.

DriveOMNI

Jesteśmy pasjonatami motoryzacji, którym nie jest obcy zapach warsztatu. Opisujemy usterki, naprawy, przeglądy i przepisy drogowe, łącząc wiedzę mechaników z doświadczeniem kierowców. Pomagamy dbać o auto tak, by służyło długo i niezawodnie.

Wszystkie wpisy tego autora


Czytaj także