Mandat za brak ważnego badania technicznego podczas kontroli otrzymuje kierowca, który prowadzi samochód. Za dopilnowanie terminu przeglądu i utrzymanie pojazdu w stanie zgodnym z przepisami odpowiada jednak właściciel. Oznacza to, że mandat może zapłacić osoba, do której auto formalnie nie należy.
Kierowca płaci mandat, właściciel pilnuje przeglądu
Podział odpowiedzialności wynika z dwóch różnych obowiązków. Art. 81 ustawy Prawo o ruchu drogowym nakłada na właściciela obowiązek przedstawienia pojazdu do badania technicznego. Z kolei kierujący, wyjeżdżając na drogę, powinien prowadzić pojazd spełniający wymagania techniczne.
Dlatego podczas kontroli policjant kieruje mandat do osoby siedzącej za kierownicą. Nie ma znaczenia, czy jest ona właścicielem, pracownikiem firmy, najemcą, leasingobiorcą albo członkiem rodziny właściciela. Właściciel może natomiast ponieść inne koszty i konsekwencje związane z zaniedbaniem obowiązku badania.
Kierowca a właściciel – kto za co odpowiada?
| Kategoria | Kierowca | Właściciel |
|---|---|---|
| Mandat podczas kontroli | Mandat otrzymuje osoba prowadząca pojazd. | Nie płaci mandatu tylko dlatego, że jest właścicielem, jeśli nie kierowała autem. |
| Obowiązek badania technicznego | Powinien sprawdzić, czy pojazd może legalnie i bezpiecznie uczestniczyć w ruchu. | Ma obowiązek dopilnować terminu badania i utrzymania auta w wymaganym stanie. |
| Regres ubezpieczeniowy | Może odpowiadać, jeśli jego zachowanie lub stan auta przyczyniły się do szkody. | Może zostać objęty żądaniem zwrotu wypłaconego odszkodowania, gdy zaniedbanie stanu pojazdu miało związek z wypadkiem. |
W praktyce kierowca nie może skutecznie tłumaczyć się tym, że samochód należy do kogoś innego. Jeżeli wie albo powinien wiedzieć, że termin badania minął, podejmuje ryzyko jazdy pojazdem niespełniającym wymogów. Właściciel odpowiada z kolei za organizacyjną stronę sprawy, czyli naprawy, badanie i pilnowanie daty jego ważności.
Jakie konsekwencje grożą podczas kontroli?
Brak ważnego badania jest sprawdzany w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, czyli CEPiK. Policjant nie musi opierać się wyłącznie na wpisie w papierowym dowodzie rejestracyjnym. Podstawowe konsekwencje kontroli mogą obejmować:
- mandat w wysokości od 1500 do 5000 zł, zależnie od okoliczności kontroli i oceny naruszenia,
- elektroniczne zatrzymanie dowodu rejestracyjnego poprzez wpis w CEPiK,
- zakaz dalszej jazdy, jeżeli pojazd nie spełnia wymogów technicznych,
- odholowanie auta na koszt właściciela lub użytkownika, gdy dalsza jazda zagraża bezpieczeństwu.
Sam brak aktualnego badania nie oznacza automatycznie, że samochód zostanie odholowany. Decyzja zależy od stanu pojazdu i oceny funkcjonariusza. Jeżeli auto może stwarzać zagrożenie, dalsze poruszanie się nim po drodze zostanie uniemożliwione.
Za sam brak ważnego badania technicznego nie są naliczane punkty karne. Nie oznacza to jednak, że kontrola zakończy się wyłącznie mandatem. Kierowca może zostać ukarany także za inne stwierdzone naruszenia, a po kolizji lub wypadku konsekwencje finansowe mogą być znacznie większe.
Regres ubezpieczeniowy – kiedy problem dotyka obu osób?
Regres ubezpieczeniowy oznacza żądanie zwrotu pieniędzy wypłaconych wcześniej przez ubezpieczyciela. Przy obowiązkowym ubezpieczeniu OC brak badania technicznego nie powoduje automatycznej odmowy wypłaty odszkodowania poszkodowanemu. Ubezpieczyciel może jednak próbować dochodzić zwrotu wypłaconej kwoty, jeżeli wykaże, że zły stan techniczny pojazdu przyczynił się do wypadku lub zwiększył rozmiar szkody.
W takiej sytuacji znaczenie ma nie tylko formalny brak przeglądu, lecz także rzeczywisty związek między usterką a zdarzeniem. Samo przekroczenie terminu badania nie przesądza jeszcze o odpowiedzialności za całą szkodę.
Mandat jest konsekwencją kontroli drogowej i co do zasady obciąża kierującego. Regres ubezpieczeniowy wymaga natomiast oceny związku między stanem pojazdu a powstaniem szkody.
W przypadku autocasco decydują postanowienia ogólnych warunków ubezpieczenia. Umowa może ograniczać albo wyłączać ochronę, gdy samochód nie miał ważnego badania lub był niesprawny. Przedsiębiorca, leasingobiorca albo najemca musi też sprawdzić umowę, ponieważ może ona nakładać na użytkownika obowiązek pilnowania przeglądów i przewidywać dodatkowe opłaty za zaniedbanie.
Jak nie dopuścić do wygaśnięcia badania?
Za termin badania odpowiada właściciel, ale użytkownik samochodu powinien sprawdzić go przed rozpoczęciem jazdy. Datę można zweryfikować w dokumentach pojazdu oraz w usługach prezentujących dane z CEPiK. Szczególnej uwagi wymagają auta firmowe, leasingowane i wynajmowane, w których obowiązki bywają rozdzielone między kilka osób.
W skrócie: kierowca płaci mandat nałożony podczas kontroli, właściciel odpowiada za dopilnowanie badania, a po wypadku obie osoby mogą zostać uwzględnione w sporze o skutki złego stanu technicznego. Przy roszczeniu regresowym lub odmowie wypłaty z AC warto przeanalizować dokumenty polisy i okoliczności zdarzenia z prawnikiem.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawie konkretnej kontroli, szkody lub roszczenia ubezpieczyciela należy skonsultować dokumenty z prawnikiem.


