Kiedy można zawracać na skrzyżowaniu ze światłami?
Na skrzyżowaniu z sygnalizacją świetlną można zawracać, jeśli nie zabraniają tego znaki, oznakowanie poziome ani rodzaj sygnalizatora. Na zwykłym zielonym świetle S-1 manewr jest co do zasady dopuszczalny. Inaczej działa sygnalizator kierunkowy S-3 – sama strzałka w lewo pozwala tylko skręcić, a nie zawrócić.
Jak interpretować światła przy zawracaniu?
Najpierw sprawdź, z jakim sygnalizatorem masz do czynienia. S-1 pokazuje kolorowe, okrągłe światła i nie wskazuje konkretnego kierunku jazdy. Zielony sygnał zezwala wtedy na wjazd za sygnalizator, także w celu zawrócenia, o ile nie obowiązuje zakaz i manewr można wykonać z właściwego pasa.
Sygnalizator S-3 jest kierunkowy. Zielona strzałka określa dokładnie dopuszczony kierunek. Dlatego S-3 z samą strzałką w lewo nie pozwala na zawracanie. Taki sygnał zezwala wyłącznie na skręt w lewo. Zawracanie jest możliwe dopiero wtedy, gdy sygnalizator ma dodatkową strzałkę skierowaną w dół albo symbol zawracania w kształcie odwróconej litery „U”.
Inaczej działa sygnalizator S-2, czyli warunkowa zielona strzałka. Jeżeli strzałka wskazuje w lewo, można z lewego skrajnego pasa skręcić i zawrócić, ale najpierw trzeba zatrzymać pojazd przed sygnalizatorem. Następnie kierowca musi ustąpić pierwszeństwa pojazdom oraz pieszym, których ruch przecina jego tor jazdy. Manewr nie jest dozwolony, jeśli zakazuje go znak B-23.
Poniższa tabela pokazuje najczęstsze konfiguracje:
| Typ sygnalizatora | Zawracanie dozwolone? | Warunki |
| S-1, światło zielone okrągłe | Tak | Brak zakazu, właściwy pas i możliwość wykonania manewru bez naruszenia przepisów |
| S-3, strzałka tylko w lewo | Nie | Strzałka zezwala wyłącznie na skręt w lewo |
| S-3, strzałka w lewo i w dół lub symbol zawracania | Tak | Manewr musi być zgodny z pozostałym oznakowaniem |
| S-2, warunkowa strzałka w lewo | Tak | Obowiązkowe zatrzymanie i ustąpienie pierwszeństwa, chyba że zawracania zabrania znak |
Kiedy zawracanie jest zabronione?
Światło zezwalające na przejazd nie uchyla każdego zakazu. Przed wjazdem na skrzyżowanie trzeba sprawdzić znaki pionowe, organizację pasów oraz linie na jezdni. Manewr jest wykluczony w szczególności w następujących sytuacjach:
- Znak B-23 – zakaz zawracania obowiązuje od miejsca ustawienia znaku do najbliższego skrzyżowania, o ile nie został wcześniej odwołany.
- Znak B-21 – zakaz skrętu w lewo zabrania również zawracania, ponieważ manewr rozpoczyna się skrętem w lewo.
- Znaki nakazu kierunku jazdy – na przykład C-5 nakazujący jazdę prosto wyklucza zmianę kierunku o 180 stopni.
- Linia ciągła lub podwójna ciągła – nie wolno jej przekraczać ani na nią najeżdżać w celu wykonania manewru.
W razie sprzeczności oznakowania stosuje się hierarchię obowiązywania. Najpierw należy wykonać polecenia osoby kierującej ruchem, następnie stosować się do sygnalizacji świetlnej, znaków pionowych i dopiero później do oznakowania poziomego. Nie oznacza to jednak, że strzałka namalowana na jezdni może być ignorowana, gdy nie koliduje z ważniejszym sygnałem lub znakiem.
Jak ustawić pojazd i komu ustąpić pierwszeństwa?
Zawracanie należy rozpocząć z pasa przeznaczonego do skrętu w lewo albo do zawracania. Zwykle jest to skrajny lewy pas. Jeżeli na jezdni znajduje się strzałka kierunkowa, trzeba stosować się do wskazanego przez nią kierunku. Pomocne mogą być także tablice F-10, które pokazują dopuszczalne kierunki jazdy z poszczególnych pasów.
Na zwykłym zielonym świetle S-1 zawracanie odbywa się na skrzyżowaniu kolizyjnym. Kierowca musi ustąpić pierwszeństwa pojazdom nadjeżdżającym z przeciwka, w tym jadącym prosto lub skręcającym w swoje prawo. Trzeba również przepuścić pieszych, jeśli ich przejście przecina tor jazdy pojazdu.
S-3 z dodatkową strzałką zezwalającą na zawracanie ma zapewniać przejazd bezkolizyjny, ale nadal trzeba obserwować jezdnię i wykonywać manewr zgodnie z pasem ruchu. Przy S-2 zatrzymanie przed sygnalizatorem jest obowiązkowe, a pierwszeństwo zawsze mają uczestnicy ruchu, którym kierowca może przeciąć drogę.
Jakie są konsekwencje nieprawidłowego zawracania?
Mandat zależy od rodzaju naruszenia i skutków manewru. Za zawracanie w miejscu, w którym kierowca utrudnia ruch lub stwarza zagrożenie, może grozić mandat od 200 do 400 zł. Zignorowanie sygnalizatora kierunkowego albo znaku może zostać zakwalifikowane odrębnie, a spowodowanie zagrożenia lub kolizji może zwiększyć odpowiedzialność.
Najprostsza zasada jest taka: zielone światło S-1 nie wyklucza zawracania, S-3 z samą strzałką w lewo na nie nie pozwala, a S-2 wymaga zatrzymania i ustąpienia pierwszeństwa. Jeżeli oznakowanie lub konfiguracja skrzyżowania budzą wątpliwości, lepiej zrezygnować z manewru niż narazić się na mandat albo kolizję.