Jakie są światła w samochodzie i kiedy należy ich używać?

Światła w samochodzie nie tylko oświetlają drogę. Informują też innych uczestników ruchu o pozycji auta, hamowaniu, skręcie lub awarii. W Polsce światła mijania albo dzienne są wymagane podczas jazdy, a dobór pozostałych zależy od pory dnia, widoczności i sytuacji na drodze.

Jakie są rodzaje świateł w samochodzie?

Oświetlenie zewnętrzne można podzielić na trzy grupy. Pierwsza służy do oświetlania drogi, druga zwiększa widoczność pojazdu, a trzecia przekazuje innym kierowcom informacje o wykonywanych manewrach. Do podstawowych świateł należą mijania, drogowe, dzienne, pozycyjne, przeciwmgłowe, kierunkowskazy, stopu, cofania i awaryjne.

Najważniejsza różnica dotyczy świateł dziennych i mijania. Światła dzienne świecą przede wszystkim z przodu i nie zastępują mijania po zmroku, w tunelu ani przy ograniczonej widoczności. W takich warunkach mogą pozostać nieaktywne tylne lampy, przez co samochód jest słabo widoczny dla osób jadących za nim.

Poniższa tabela pokazuje, kiedy korzystać z poszczególnych rodzajów oświetlenia:

Światła mijania i dzienne

Światła mijania, nazywane potocznie krótkimi, są podstawowym oświetleniem samochodu. Oświetlają drogę przed autem, zwykle na odległość około 30–40 m, i mają asymetryczny snop, który ogranicza ryzyko oślepiania kierowców z przeciwka. Należy używać ich po zmroku, w tunelu, podczas deszczu, śniegu, mgły i innych warunków ograniczających widoczność.

Światła do jazdy dziennej, oznaczane także jako DRL, poprawiają widoczność samochodu w dzień przy dobrej pogodzie. Nie są przeznaczone do oświetlania drogi. Gdy zapada zmrok albo widoczność się pogarsza, przełącz je na mijania, nawet jeśli automat nie zrobił tego sam.

Światła drogowe

Światła drogowe, czyli długie, dają mocny snop światła i zwiększają zasięg widzenia na nieoświetlonej drodze. Możesz włączyć je od zmierzchu do świtu, gdy nie ma pojazdu przed tobą ani nadjeżdżającego z przeciwka. Trzeba je wyłączyć odpowiednio wcześnie, ponieważ mogą oślepić innych kierowców. Niebieska kontrolka przypomina, że są aktywne.

Przeciwmgłowe, pozycyjne i sygnalizacyjne

Przednie światła przeciwmgłowe oświetlają nisko położoną część drogi. Tylne mają przede wszystkim wskazywać pozycję pojazdu kierowcom jadącym za nim. Tylnego światła przeciwmgłowego używaj tylko przy widoczności poniżej 50 m, a po jej poprawie wyłącz je, żeby nie razić innych.

Światła pozycyjne pokazują, gdzie znajduje się samochód. Z przodu są białe, a z tyłu czerwone. Nie służą do normalnej jazdy i nie zastępują świateł mijania. Światła postojowe mogą działać tylko po jednej stronie pojazdu, ale nie każdy samochód jest w nie wyposażony.

Kierunkowskazy sygnalizują zamiar skrętu, zmiany pasa lub wyprzedzania. Światła stopu włączają się automatycznie po naciśnięciu pedału hamulca, a białe światła cofania zapalają się po wybraniu biegu wstecznego. Awaryjne, uruchamiane przyciskiem z czerwonym trójkątem, służą do ostrzegania o awarii, wypadku lub nagłym zagrożeniu, a nie do podziękowań na drodze.

Co oznaczają kontrolki świateł?

Kolor kontrolki pomaga szybko ocenić, jakie światło działa. Zielony zwykle oznacza aktywną funkcję oświetleniową, niebieski informuje o włączonych światłach drogowych, a żółty lub pomarańczowy dotyczy najczęściej tylnego światła przeciwmgłowego. Symbole mogą nieznacznie różnić się między modelami, dlatego przy wątpliwościach sprawdź instrukcję obsługi.

Najczęściej spotykane oznaczenia to:

• Zielony reflektor z pochylonymi kreskami – światła mijania.
• Zielony reflektor z punktami – światła do jazdy dziennej.
• Niebieski reflektor z prostymi liniami – światła drogowe.
• Zielony reflektor z falowaną linią – przednie światła przeciwmgłowe.
• Pomarańczowy lub żółty reflektor z falowaną linią – tylne światła przeciwmgłowe.
• Dwie zielone strzałki – kierunkowskazy.
• Czerwony trójkąt – światła awaryjne.

Światła stopu i cofania zwykle nie mają osobnych kontrolek na desce rozdzielczej. Ich działanie można sprawdzić podczas postoju z pomocą drugiej osoby albo przy użyciu odbicia w szybie czy ścianie.

Najczęstsze błędy i konsekwencje niewłaściwego użycia

Automatyczny włącznik świateł i czujnik zmierzchu ułatwiają jazdę, ale nie zwalniają kierowcy z kontroli. Czujnik może nie zareagować wystarczająco szybko na wjazd do tunelu, gwałtowną zmianę pogody lub przejazd przez zacieniony odcinek drogi. W tunelu należy korzystać ze świateł mijania, a nie polegać wyłącznie na światłach dziennych.

Do błędów, które najczęściej pogarszają bezpieczeństwo, należą:

• jazda na światłach dziennych po zmroku lub w tunelu,
• pozostawienie świateł drogowych przy mijaniu albo podążaniu za innym pojazdem,
• używanie tylnego przeciwmgłowego przy dobrej widoczności,
• brak kierunkowskazu przy zmianie pasa lub kierunku jazdy,
• korzystanie ze świateł awaryjnych bez rzeczywistego zagrożenia.

Wysokość wiązki zmienia się po obciążeniu auta pasażerami lub bagażem. Jeżeli pojazd ma ręczny korektor, ustaw światła zgodnie z instrukcją. Przy nierównym świeceniu, matowych kloszach albo podejrzeniu złej regulacji warto skorzystać ze stacji kontroli pojazdów.

Kwoty mandatów i liczba punktów wynikają z aktualnego taryfikatora, dlatego przed publikacją lub wykorzystaniem poniższej tabeli należy sprawdzić bieżące przepisy. Podane wartości mają charakter orientacyjny:

Ostateczna kwalifikacja zależy od konkretnej sytuacji i aktualnych przepisów. Niesprawne oświetlenie może też skutkować zatrzymaniem dowodu rejestracyjnego do czasu usunięcia usterki.

Jak postąpić przy awarii oświetlenia lub samochodu?

Jeżeli awaria powoduje zagrożenie albo samochód musi zatrzymać się w miejscu niebezpiecznym, ostrzeż innych kierowców w następującej kolejności:

1. Włącz światła awaryjne i, jeśli to możliwe, ustaw pojazd w bezpiecznym miejscu.
2. Załóż kamizelkę odblaskową, jeżeli opuszczasz auto na drodze.
3. Ustaw trójkąt ostrzegawczy w odległości wymaganej dla danego rodzaju drogi.
4. Wezwij pomoc i nie pozostawaj na pasie ruchu, jeśli możesz bezpiecznie go opuścić.

Jak dbać o światła przed dłuższą trasą?

Krótka kontrola przed wyjazdem pozwala wykryć problemy, zanim ograniczą widoczność albo uniemożliwią przejście badania technicznego:

• Umyj klosze i usuń błoto, śnieg oraz owady.
• Sprawdź działanie mijania, drogowych, kierunkowskazów, stopu, cofania i przeciwmgłowych.
• Wymieniaj źródła światła na zgodne z instrukcją i homologacją pojazdu.
• Skontroluj ustawienie reflektorów po zmianie obciążenia auta.
• Zleć regulację, jeśli reflektor świeci wyżej lub niżej niż drugi albo klosz jest zmatowiały.

Najprostsza zasada brzmi: w dzień i przy dobrej widoczności używaj świateł dziennych, w pozostałych warunkach świateł mijania, a drogowe i przeciwmgłowe włączaj tylko wtedy, gdy sytuacja rzeczywiście tego wymaga.

Informacje dotyczące mandatów mają charakter orientacyjny. Przed podjęciem decyzji należy sprawdzić aktualne przepisy i taryfikator obowiązujące w Polsce.